۸ راهی که یاد گرفتم IBS را کنترل کنم

سندرم روده تحریک پذیر؛ اصطلاحی کاملاً رایج برای یک بیماری به همان اندازه بی­رحم!

  در یک شب نسبتاً تاریک، در سن 14 سالگی این تشخیص برای من داده شد، آن هم پس از ماه­ها رنج کشیدن از آنچه که در ابتدا مسمومیت غذایی تصور شد و بعد روده­های حساس و در نهایت IBS. IBS یا سندرم روده تحریک­پذیر، بیماری که به ظاهر عجیب نیست اما زندگی بسیاری از افراد مبتلا را تحت تاثیر خود قرار می­دهد. ابتدا همه­چیز از غیرمعمولی شدن مدفوع شروع می­­شود، مثلا بدون هیچ دلیلی مدتی اسهال می­­شوید و مدتی دیگر یبوست! گاهی دچار درد معده یا گرفتگی روده می­شوید. نفخ­های زیاد که هنگام استرس به سراغتان می­آید و از همه این­ها دردناک­تر قاروقور ناراحت­کننده شکم که امکان حضور در اجتماع را از شما می­گیرد. تغییر یک­باره سبک زندگی آن هم برای یک نوجوان با وجود شرایطی که او را مجبور به دوری از جمع دوستان کند و دائما نگران وضعیت غیرقابل کنترل روده­های خود و دسترسی به دستشویی باشد، بسیار دشوار بود. بعد از مراجعه چندین­باره به پزشکان مختلف و آزمایش­ها و بررسی­های مکرر، همگی به طور قاطع اعلام کردند: " سندرم روده تحریک پذیر! درمان خاصی ندارد البته بیماری خطرناکی هم نیست پس نگران نباش!! " اما هیچ­کدام توضیح ندادند چگونه نگران نباشم؟ چگونه تا آخر عمر این علائم را تحمل کنم؟ نسخه­ای از داروهای ضداسپاسم به من دادند و ساده­لوحانه فکر کردم مشکلاتم به زودی تمام خواهد شد. در واقع، تازه همه­چیز شروع شده بود. در طی ۱۰ سال از زمان تشخیص، همه مواردی را که ادعا می­شد به بهبودی IBS کمک می­کند، امتحان کردم. از داروهای ضد افسردگی، ملین­ها، روغن نعناع، مکمل­های طبیعی، داروهای طب سنتی و حتی هیپنوتیزم درمانی. در پایان، فهمیدم که مهمترین جنبه مدیریت IBS من، هرگز یک دارو یا درمان خاص نبوده است، بلکه "من" بودم و "نحوه برخوردم" با آن. در اینجا درس­هایی که در این راه آموخته­ام با شما درمیان می­گذارم:  

۱.من یاد گرفتم که نگران آنچه مردم فکر می­کنند نباشم

  خجالت و استرس می­تواند تأثیر بسیار منفی بر کیفیت زندگی شما بگذارد و IBS را تشدید کند. تا مدت­ها در مدرسه فکر کردم اگر مجبور شوم مدام به توالت بروم مردم چه فکر می­کنند؟ من اطمینان داشتم که وقتی در مطب دکتر، جلسه امتحان یا هرجای ساکت دیگری می­نشینم، کل افراد می­توانند صدای غرغر شکم من را بشنوند. اما سالها بعد، به راستی فهمیدم که هیچ ­کس به آن اهمیت نمی­دهد. واقعیت این است مردم چنان درگیر زندگی و نگرانی­های شخصی خود هستند که به­ندرت به شما و IBS تان فکر می­کنند. از طرفی وقتی فهمیدم که نمی­توانم فکر دیگران را کنترل کنم و نگرانی در مورد آن اتلاف انرژی است، احساس می­کردم که باری از دوشم برداشته شده است. یک تمرین کوچک اما مفید که برای مقابله با آن انجام می­دادم، نشستن روی نیمکت پارک و تماشای مردم بود. وقتی مردم از کنارتان می­گذرند، با دقت نگاهشان کنید تا دریابید هرکدام چه استرس و نگرانی ممکن است در آن روز داشته باشند. درست مثل شما! همه آن­ها چیزی را در ذهن خود دارند. آشفتگی درونی آن­ها مال شما نیست و پریشانی شما هم برای آن­ها نیست.  

۲.من یاد گرفتم که در این مورد صریح باشم

    وقتی بزرگ­ترشدم­، رنج کشیدن در سکوت، تنها گزینه­ای بود که پیش رویم می­دیدم. آن زمان مطمئن نبودم که دوستانم واقعاً درک کنند که من چه چیزی را تجربه می­کنم. با این حال، آرزو می­کردم کاش راهی پیدا کنم تا موضوع را با یک دوست صمیمی مطرح کنم زیرا داشتن یک فرد مورد اطمینان که از نگرانی­هایت باخبر باشد، واقعاً کمک­کننده است. سرانجام در 18 سالگی، این مساله را با دوستم درمیان گذاشتم. ابتدا با حرف­های امیدوارکننده و یادآوری بیماران سرطانی، سعی در کوچک شمردن بیماری من و بی­دلیل انگاشتن نگرانی­هایم داشت. اما بعد از مدتی دلسوزانه برای درک شرایطم و بهتر شدن حالم تلاش کرد. به یک­باره، نفس راحتی کشیدم که دیگر این "راز کوچک کثیف" فقط برای من نیست. نگه داشتن این موضوع برای خود، طاقت­فرسا است بنابراین مطمئن شوید که شخصی را دارید که به او اعتماد کنید!  

۳.من یاد گرفتم که کنترل کردن را کنار بگذارم

  احساس عدم کنترل بدن خود بسیار ترسناک است. یکی از بزرگترین واقعیت­ها در مورد IBS همین است که گاهی شما به راحتی نمی­توانید آن را کنترل کنید. مطمئن نیستید که در قرار ملاقات اذیتتان ­کند، یک شام دوستانه را خراب ­کند یا رفتن به سینما را مختل ­کند. اما نکته همین­­جاست: شما در مورد شعله­ور شدن علائم خود نگران هستید و دقیقا همین نگرانی­ها باعث تحریک علائم می­شود! توصیه من چیست؟ سعی کنید از قبل برنامه­ریزی کنید و به خود اطمینان دهید همه چیز درست پیش­ خواهد رفت. از فکر کردن به "اگر این اتفاق بیافتد" خودداری کنید. ما به عنوان انسان تمایل ذاتی داریم که شرایط را کنترل کنیم و خود را برای آنچه در پیش داریم آماده کنیم. اما گاهی این کنترل­گری­ها، خود عامل اضطراب می­شود. پس اگر احساس کردید که دلشوره و نگرانی­تان بیش از اندازه است، فورا چند نفس عمیق بکشید، کمی آب بنوشید، تا 10 بشمارید و بگذارید این حال فروکش کند. شما خوب می­شوید، قول می دهم!    

۴. من یاد گرفتم که به نکات مثبت نگاه کنم

مسلماً مثبت­ اندیشی هنگامی که در توالت نشسته­اید، با درد معده و روده دشوار است. اما در هر صورت مهم است که احساس خوشبختی داشته باشید و اجازه ندهید IBS شما را به عنوان یک بازنده احاطه کند. زمانیکه برای اولین بار متوجه عمق این بیماری شدم، من رویاهای زیادی داشتم که همه را از دست رفته می­دیدم. اما بعد از مدتی توانایی­هایی در وجودم یافتم که همه را مدیون IBS هستم. این بیماری من را به سمت مطالعه بیشتر، نوشتن افکار و داستان­نویسی سوق داد که مسیر زندگیم را به بهترین سمت هدایت کرد.  

۵.من فهمیدم که دارو همیشه جواب نمی­دهد

  چه با نسخه و چه بدون نسخه، تقریباً هر داروی IBS موجود در بازار را امتحان کردم. در ابتدا فکر کردم که می­خواهم معجزه­ای در درمان پیدا کنم، اما بعد از چند سال شک کردم چون اغلب داروها هیچ تاثیری در رفع علائمم نداشتند و یا تاثیرشان بسیار کوتاه مدت همراه با عوارض اذیت کننده بود که قطعا در مورد همه افراد اینگونه نیست. در عوض کلید پیشگیری از عود علائم را برای خودم شناسایی کردم:

• نخوردن غذاهای محرک
• کنترل سطح استرس با ورزش
• و مصرف پروبیوتیک­ها به صورت روزانه برای حفظ فلور روده

این 3مورد برای من جادو کرد  

۶.یاد گرفتم که بدنم را تنظیم کنم

نکته­ای که به­خاطر آن از IBS متشکرم این است که باعث شد من با بدنم ارتباط برقرار کنم. وقتی شما به یک همچین بیماری دچار هستید، به سرعت متوجه می­شوید که بدنتان به چه غذاهایی واکنش بد نشان می­دهد، در موقعیت­های مختلف چه احساساتی دارید و اینکه چگونه استرس می­تواند به سرعت شما را تسخیر کند.   در اینجا یک دفترچه یادداشت جیبی به کمکتان می­آید( به­خصوص اگر مثل من فراموشکار باشید) هر آنچه را که در یک دوره 24 ساعته مصرف کرده­اید و همچنین احساس خود را از نظر علائم بعد از هر غذا یادداشت کنید. بعد از 1هفته، خواهید دید بیشتر الگوهای احتمالی ایجاد علائم را یافته­اید.  

۷. من یاد گرفتم که سطح استرس خود را مدیریت کنم

استرس احتمالاً دشوارترین گزینه­ایست که کسی بتواند کنترلش کند. پس اول باید به این درک می­رسیدم که اضطراب و نگرانی یکی از محصولات جانبی و البته طبیعی زندگی است. من تصمیم گرفتم نحوه اهمیت به اضطراب­هایم را تغییر دهم. وقتی یک فکر استرس­زا به­ سراغم می­آید، از خودم می­پرسم " آیا نگرانی در مورد این وضعیت اوضاع را بهتر می­کند؟ " اگر جواب منفی است، به کمک صحبت­های درونی با خودم، نگرانی­ها را از بین می­برم. این موضوع تنبلی یا بی­خیالی نیست؛ بلکه شناسایی استرس­های مفید از مخرب است.  

۸. و سرانجام، من فهمیدم که باید از شر عادت­ها رها شد

در چند سال گذشته شب­ها خواب نداشتم زیرا گرفتگی معده بسیار آزار­دهنده بود و همین بی­خوابی، دلیل ترک عاداتم شد. اولین و سخت­ترینش برایم عادات غذایی بود. ابتدا متوجه شدم که لبنیات و تخم­مرغ علائم من را بدتر می­کند و بنابراین بدون سر و صدا از رژیم من ناپدید شدند. خیلی از مردم اعتقاد دارند "زندگی بدون بستنی و شکلات ممکن نیست!" من هم با آن­ها موافقم اما هر فرد مبتلا به IBS از این مسئله آگاه است که برای کنترل بدن خود باید هر­کاری می­تواند انجام دهد. فکر می­کردم کنار گذاشتن بستنی، پنیر و شکلات برایم بسیار مشکل است، اما این کار بسیار آسان­تر از تصورم بود زیرا همه هدفم این شده بود که احساس بهتری داشته باشم. اگر کاری ساده مانند اجتناب از مصرف لبنیات، شما را نجات می­دهد، بدون معطلی آن را انجام دهید. رژیم غذایی FODMAP می­تواند نقطه شروع خوبی برای حذف برخی غذاها و دیدن تأثیر مثبت یا منفی آن­ها بر بدن باشد.   با رعایت ۸ نکته بالا، من توانستم به مدت 4ماه کاملا بدون علامت و تقریباً 2سال بدون مشکل باشم. با تمام سختی­ها من پذیرفته­ام که IBS یک "نقص سلامتی" است که می­توانم با آن زندگی کنم. اما "بیماریِ من" نه من را تعریف می کند، نه مرا از رسیدن به رویاهایم باز می­دارد و این همان چیزی است که شما هم باید به­خاطر بسپارید! شما تنها نیستید. من اینجام تا از تجربه‌­هاتون بشنوم.